Wat is coeliakie?

coeliakie

Zo’n 170.000 mensen in Nederland hebben coeliakie. Dit is ongeveer 1 procent van de bevolking. Maar wat is het precies? Coeliakie – uit te spreken als seu-lia-kie – is een chronische darmziekte, waarbij mensen niet tegen gluten kunnen. Wanneer zij toch gluten binnen krijgen, ontstaan er allerlei heftige klachten.

Coeliakie of glutenintolerantie is een erfelijke auto-immuunziekte. Dat betekent dat het afweersysteem antistoffen aanmaakt die lichaamseigen cellen aanvallen. Het proberen te bestrijden van lichaamseigen cellen, leidt tot ontstekingen.

Wanneer iemand met coeliakie gluten binnenkrijgt, ontstaat zo’n ontsteking in de dunne darm. Die ontsteking zorgt ervoor dat het darmslijmvlies beschadigt, waardoor de dunne darm niet goed functioneert. Belangrijke voedingsstoffen worden minder goed opgenomen, wat leidt tot allerlei klachten.

Symptomen

De belangrijke symptomen van een glutenintolerantie zijn:

  • Chronische diarree
  • Verstopping
  • Buikpijn
  • Opgeblazen gevoel
  • Afwijkend ontlastingspatroon
  • Vermoeidheid
  • Misselijkheid
  • Gewichtsverlies
  • Humeurigheid

Diagnose

Vaak wordt coeliakie al op jonge leeftijd vastgesteld. De eerste verschijnselen treden vaak op wanneer baby’s voor het eerst gluten binnen krijgen. Maar ook op latere leeftijd kan een glutenintolerantie worden ontdekt. Bij volwassenen is er dan vaak al jaren sprake van allerlei vage klachten.

Wanneer je denkt dat je misschien coeliakie hebt, neem dan contact op met je huisarts. Een simpele bloedtest kan duidelijk maken of er antistoffen tegen de eigen darmcellen in het bloed zitten. Mocht dat zo zijn, dan is de kans op een intolerantie voor gluten groot. De huisarts zal je doorverwijzen naar het ziekenhuis, waar een maagdarmspecialist tijdens een endoscopie de darm zal onderzoeken. Een endoscopie is lang niet altijd nodig; soms is bloedonderzoek voldoende om de diagnose te stellen.

Wanneer de bloedtest geen antistoffen laat zien, wil dat niet zeggen dat coeliakie is uitgesloten. Als er ziekteverschijnselen zijn die op coeliakie kunnen wijzen, is nader onderzoek altijd aan te raden.

Wanneer zowel het bloedonderzoek als het darmonderzoek geen afwijkingen laten zien, kan er sprake zijn van glutensensitiviteit. Mensen met een glutengevoeligheid kunnen net als coeliakiepatiënten geen gluten verdragen. Hoewel bij beide aandoeningen gluten de boosdoener zijn, zit er veel verschil tussen coeliakie en glutensensitiviteit.

Glutenvrij dieet

Coeliakie is een chronische ziekte, die je je hele leven met je meedraagt. De enige remedie is het volgen van een strikt glutenvrij dieet. Wanneer mensen met coeliakie zich houden aan dit dieet, ervaren zij geen klachten en voelen ze zich dan ook niet ziek.

Toch kan het na het stellen van de diagnose en het starten met het glutenvrije dieet een tijd duren voordat de klachten helemaal verdwijnen. Het duurt een aantal maanden tot een jaar voordat het darmslijmvlies volledig is hersteld. Bij volwassenen die pas laat hun diagnose krijgen, kan het zelfs zo zijn dat het slijmvlies nooit helemaal herstelt.