Wat zijn gluten eigenlijk?

gluten

Wanneer je mensen vraagt of ze weten wat gluten zijn, word je vaak warrig aangekeken. Meestal komen ze niet veel verder dan dat het ‘iets’ met brood te maken heeft of dat het een ‘stofje’ in sommige granen is. En dan heb je nog geluk. Vaker hebben ze geen idee.

Voor mensen met coeliakie en glutensensitiviteit is het ook niet altijd eenvoudig om goed uit te leggen wat gluten nu precies zijn. Het blijft toch een ongrijpbaar begrip. Hierbij een poging om voor eens en voor altijd duidelijk te maken wat gluten nu écht zijn.

Eiwitten

Gluten zijn eiwitten die voorkomen in graanproducten. Glutenbevattende granen zijn tarwe, waaronder ook spelt, gerst en rogge. Sommige granen zijn van nature glutenvrij, maar bevatten tóch gluten doordat ze in aanraking komen met glutenbevattende granen. Een voorbeeld hiervan is haver. Op een akker groeit haver vaak in de buurt van tarwevelden, waardoor kruisbesmetting op de loer ligt en haver dus niet meer glutenvrij is.

Glutenbevattende producten

Een rondje door de supermarkt leert dat glutenbevattende granen voorkomen in heel veel producten. Hieronder een overzicht van producten en ingrediënten waar je zeker gluten in terug vindt:

  • Brood
  • Pasta
  • Crackers
  • Muesli
  • Beschuit
  • Pizza
  • Gebak
  • Koek
  • Couscous

Gluten betekent in het Latijns ‘lijm’ en dat is niets voor niets. Het zorgt namelijk voor een goede binding en elasticiteit. De deegproducten blijven goed aan elkaar ‘plakken’ en maakt het daarnaast lekker stevig en luchtig. Vandaar ook dat bindmiddelen, meel en bloem vaak van glutenbevattende granen zijn gemaakt. Daarom zijn gluten ook terug te vinden in veel soepen, sauzen, vleeswaren en snoep.

Glutenvrij

Gelukkig zijn er tegenwoordig steeds meer glutenvrije varianten van bovenstaande producten. Zo is er glutenvrije pasta, brood, gebak, muesli en glutenvrije koekjes en snoepjes te verkrijgen. Je kunt het zo gek niet bedenken; of er is een glutenvrije variant van.

Daarnaast zijn er gelukkig ook heel veel producten van nature glutenvrij. Hieronder een overzicht van de belangrijkste:

  • Groente
  • Fruit
  • (Zilverlies)rijst
  • Aardappelen
  • Noten en zaden
  • Onbewerkt vlees
  • Onbewerkte vis
  • Eieren
  • Melk, yoghurt en kwark
  • Kaas